Eksik enjeksiyon (short shot): nedenleri ve en hızlı çözüm sırası

Eksik enjeksiyon, eriyiğin kaviteyi tamamen doldurmaması demektir. Parçanın en uzak noktası eksik kalır. Nedenleri çok olduğu için rastgele ayar değiştirmek yerine sırayla gitmek hem zamandan hem hurdadan tasarruf ettirir.

1. Önce "gerçekten yeterli malzeme var mı?"

• Dozaj ve yastık: Yastık (cushion) her çevrimde aynı mı? Yastık sıfıra iniyorsa dozaj yetersizdir. Yastık çevrimden çevrime değişiyorsa check ring (geri akış valfi) sızdırıyor olabilir.
• Atış hacmi makinenin kapasitesine yakınsa (örneğin %80 üzeri) dozaj hassasiyeti düşer; daha küçük vidalı makine ya da daha büyük kapasite gerekebilir.

2. Basınç mı sınırlıyor, hız mı?

Hız kontrollü dolumda makine, ayarladığınız hızı sağlamak için gereken basıncı üretir. Basınç limitine dayanırsa hız sessizce düşer ve kavite dolmaz.

• Dolum sırasında hidrolik basınç göstergesi limit değere yapışıyorsa, limiti yükseltin (makinenin izin verdiği sınıra kadar).
• Limit zaten maksimumdaysa sorun makinenin gücü değil, akış direncindedir: ince cidar, küçük kapı, uzun akış yolu.

3. Sıcaklıklar

Eriyik ve kalıp sıcaklığı düştükçe viskozite artar, donmuş katman kalınlaşır ve akış durur. Sırasıyla:

1. Eriyik sıcaklığını malzemenin veri föyündeki aralığın içinde artırın (üst sınıra yaklaşmayın, bozunma riski).
2. Kalıp sıcaklığını artırın; ince cidarlı parçalarda etkisi büyüktür.
3. Sıcak yolluk bölge sıcaklıklarını kontrol edin, bir rezistans arızası tek başına sorun yaratır.

4. Geometri: akış boyu / et kalınlığı oranı

Akış yolunun et kalınlığına oranı (L/T) yükseldikçe doldurmak zorlaşır. Malzemeye göre sınır değişir; akışkan malzemelerde yüksek, viskoz ve dolgulu malzemelerde düşüktür. Oran sınırdaysa çözüm süreçte değil tasarımdadır: et kalınlığını artırmak, kapıyı büyütmek ya da ikinci bir kapı eklemek.

5. Havalandırma

Hava kaçamazsa sıkışır ve eriyiği durdurur. Genellikle parçanın son dolan noktasında eksik enjeksiyon ve yanık izi beraber görülür. Bu durumda hızı düşürmek paradoksal olarak sorunu azaltabilir. Kalıpta havalandırma kanalı açılması kalıcı çözümdür.

Eksik enjeksiyon çalışması (short shot study)

Parçayı tek seferde çözmeye çalışmayın: dozajı azaltarak parçayı %50, %75, %90 dolu basın ve her birini fotoğraflayın. Eriyik cephesinin nasıl ilerlediği, nerede yavaşladığı ve hangi köşenin en son dolduğu görülür. Böylece sorunun kapı, akış dengesi ya da havalandırma kaynaklı olduğunu tahmin yerine gözlemle bulursunuz.

Not: Bu yazı genel sahada kullanılan bir kontrol sırasıdır. Malzemenizin ve kalıbınızın veri föyü ile kalıp üreticisinin önerileri her zaman önceliklidir.

Hesaplama aracımız, girdiğiniz parça ve makine için L/T oranını, gereken basıncı ve makine limitini kontrol eder. Dolum yetmeyecek gibiyse sonuç sayfasında uyarı verir: Hesaplama aracını açın.