Yanık izi (dieseling) nedenleri ve çözüm sırası
Parça yüzeyinde kahverengi/siyah yanık lekeleri neden oluşur, hava hapsinden mi yoksa hammaddenin kendisinden mi kaynaklanır?
Yanık izi (İngilizce *burn mark* veya *dieseling*), genellikle kaynak izinin veya havalandırma kanalının yakınında, parçanın en son dolan köşelerinde görülen kahverengi-siyah lekelerdir. Kaynak izinden farkı rengin yanık/kömürleşmiş görünmesidir.
Ana neden: sıkışan havanın ısınması
Erimiş plastik kalıp boşluğuna hızla dolarken önündeki havayı sıkıştırır. Hava kaçacak yer (venting) yoksa, sıkışma havayı dizel motordaki gibi ani ısıtır (dieseling); bu da en son dolan bölgede plastiği yakar.
Kontrol sırası
- Havalandırma (venting) kontrolü: Kaçış kanalı (genelde parting line üzerinde) tıkalı mı, yeterince derin mi? Bu en sık rastlanan nedendir — bkz. havalandırma rehberi.
- Enjeksiyon hızı: Son dolum aşamasında çok hızlı akış, havayı kaçış kanalından daha hızlı sıkıştırır. Hız/basınç geçiş noktasını geciktirip son aşamayı yavaşlatmak sıkça işe yarar.
- Hammadde nemi/bozunması: Kurutulmamış higroskopik malzeme (PA, PC, PET) nem buharı çıkarır; bu buhar da benzer yanık/gümüş çizik izine yol açabilir. Kurutma parametrelerini doğrulayın.
- Eriyik sıcaklığı: Gerekenden yüksek silindir sıcaklığı hammaddeyi kalıba girmeden önce bozundurup (degradasyon) renk/koku değişimine yol açabilir; bu durum venting sorunuyla karışabilir.
- Geri dönüşüm/regrind oranı: Aşırı geri işlenmiş malzeme daha düşük bozunma sıcaklığına sahip olabilir; oranı düşürüp tekrar deneyin.
Ayırt etme ipucu
Venting kaynaklıysa leke hep aynı bölgede ve aynı şekilde çıkar (son dolan köşe). Hammadde kaynaklıysa leke parti/gün değiştikçe yer ve yoğunluk değiştirebilir, genelde hafif koku ile birlikte gelir.
Pratik not
Önce en ucuz ve geri alınabilir değişikliği deneyin: enjeksiyon hızını son aşamada yavaşlatmak. İşe yaramazsa kalıpta o bölgeye ek venting açmak genelde kalıcı çözümdür.
Yazıda eksik ya da yanlış bir şey mi var? .