Forumda son konu:Plast Eurasia 2026'ya gidiyor musunuz? Fuarda neye bakacaksınız?Foruma katıl →
Teknoloji

Kalıp içi etiketleme (IML): nasıl çalışır, kalıpta ve proseste nelere dikkat edilir?

IML'de baskılı etiket kaviteye yerleştirilir ve eriyik onunla kaynaşır; ayrı etiketleme adımı kalkar. Etiket malzemesi, etiketi tutma yöntemleri, kapı yeri, soğutma dengesi ve en sık görülen hatalar.

5 Kasım 2026 · 3 dk okuma

Oak Ridge National Laboratory · CC BY 2.0 · Wikimedia Commons · kırpılmıştır

Kalıp içi etiketleme (IML, in-mould labelling), baskılı bir plastik etiketin enjeksiyondan önce kaviteye yerleştirildiği ve eriyiğin onunla kaynaşarak parçanın bir parçası hâline geldiği yöntemdir. Kalıp açıldığında parça etiketiyle birlikte çıkar; ayrı bir etiketleme ya da baskı adımı gerekmez. En yaygın kullanım alanı ince cidarlı gıda ambalajlarıdır (yoğurt, dondurma, margarin kapları ve kapakları), ama teknik parçalarda ve beyaz eşya panellerinde de kullanılır.

Nasıl çalışır?

  1. Bir robot, etiket deposundan tek bir etiketi vakumla alır.
  2. Kalıp açıkken robot kaviteye girer ve etiketi kalıp yüzeyine yerleştirir.
  3. Etiket, kalıp yüzeyinde vakum kanalları ya da elektrostatik yük ile tutulur.
  4. Kalıp kapanır, eriyik etiketin arkasına dolar. Sıcak eriyik etiketin iç yüzünü eritir ve iki katman kaynaşır.
  5. Kalıp açılır, robot parçayı alır ve çoğu zaman aynı hareketle yeni etiketi bırakır.

İnce cidarlı ambalajda çevrim çoğu zaman birkaç saniyedir. Bu yüzden robot hızı ve etiketin kalıpta doğru yerde kalması, kalıbın kendisi kadar belirleyicidir.

Etiket malzemesi

  • Etiket genellikle parçayla aynı malzeme ailesindendir. PP kaba PP esaslı (çoğunlukla yönlendirilmiş PP film) etiket kullanılır. Böylece parça tek malzemeden oluşur ve geri dönüşümü kolaylaşır.
  • Etiketin arka yüzü, eriyikle kaynaşacak şekilde işlenmiş olmalıdır. Sıradan ambalaj filmi aynı sonucu vermez; IML için üretilmiş film kullanılır.
  • Etiket kalınlığı ve sertliği, robotla taşınmayı ve kavitede düzgün oturmayı etkiler. Çok ince etiket kırışır, çok kalın etiket dolumu zorlaştırır.
  • Etiketler depoda birbirine yapışmasın diye nem ve statik elektrik kontrol edilmelidir.

Kalıp tasarımında dikkat edilecekler

  • Etiket hangi yarıda? Etiket genellikle kalıbın dişi (kavite) tarafına, görünen yüzeye yerleştirilir. Eriyik çekirdek tarafından gelir ve etiketi kavite duvarına bastırır.
  • Kapı yeri: kapı, etiketin karşısında ve mümkünse ortasında olmalıdır. Eriyik etiketin kenarına doğrudan çarparsa etiketi kaydırabilir, katlayabilir ya da altına girebilir. Bu, IML'de en sık görülen hatalardan biridir.
  • Tutma yöntemi: vakum, düz ve geniş yüzeylerde güvenilirdir ama kalıpta delik ve kanal ister. Elektrostatik tutma, kalıpta delik gerektirmez ve konik ya da yuvarlak yüzeylerde (bardak gövdesi gibi) yaygındır.
  • Havalandırma: etiketle kalıp yüzeyi arasında hava kalırsa parçada kabarcık ya da etiket üzerinde kabarma görülür. Etiket kenarlarına yakın bölgelerde iyi havalandırma gerekir.
  • Yüzey ve toleranslar: etiketin oturacağı bölgedeki kalıp yüzeyi düzgün olmalı; çapak payı ve etiket kenar boşluğu etiket kesim toleransına göre seçilmelidir.

Soğutma dengesi ve çarpılma

Plastik etiket ısıyı iyi iletmez; kavite tarafında ısı yalıtımı gibi davranır. Etiketli taraf daha yavaş soğur, etiketsiz taraf daha hızlı. Bu dengesizlik parçanın etikete doğru ya da tersine çarpılmasına yol açabilir.

  • Kavite ve çekirdek soğutmasını ayrı devrelerle kurun, sıcaklıkları ayrı ayarlanabilsin.
  • Etiketli tarafı biraz daha soğuk tutmak çoğu zaman dengeyi kurar. Doğru farkı deneme atışlarıyla bulun.
  • Çekirdek tarafında yeterli soğutma yoksa çevrim, etiketli parçada etiketsiz parçaya göre uzar.

Çarpılmanın genel nedenleri için bkz. Çarpılma nedenleri ve önlenmesi

En sık görülen hatalar

HataOlası neden
Etiket kaymış ya da katlanmışKapı etiket kenarına yakın, tutma zayıf, dolum çok hızlı
Eriyik etiketin altına girmişEtiket kavite yüzeyine tam oturmamış, etiket kenarı ile kapı arası kısa
Etiket yüzeyinde kabarcıkHavalandırma yetersiz, etiket ile kalıp arasında hava kalmış
Etiket parçaya yapışmamışEriyik ya da kalıp sıcaklığı düşük, etiket arka yüzü uygun değil
Robot iki etiket almışEtiketler arasında statik yapışma, depoda nem
Parça çarpıkEtiketli ve etiketsiz taraf arasında soğuma farkı

Ne zaman mantıklı?

IML, yüksek adetli ve görselliği önemli ürünlerde güçlüdür: baskı kalitesi yüksektir, etiket nemden ve çizilmeden korunur, ayrı etiketleme hattı ortadan kalkar. Buna karşılık robot, etiket deposu ve hassas kalıp yatırımı ister; düşük adetli ya da sık tasarım değişen ürünlerde baskı veya sonradan etiketleme daha ekonomik olabilir. Maliyet karşılaştırması için maliyet aracını kullanabilirsiniz.

Yazıda eksik ya da yanlış bir şey mi var? .

Bunlar da ilginizi çekebilir

Tüm yazılar →